Sigida 10 Furakɛli kunfɔlɔ

Jogindaw

  1. Aw bɛ joginda digi ka basibɔn lajɔ (sɛbɛn ɲɛ Basibɔn).
  2. Aw bɛ joginda saniya ka ɲɛ. Ni aw ye a saniya ka ɲɛ, a ka ca a la, a tɛna juguya. Ni joginda ka bon, aw bɛ dimimadafura dɔ di a ma sani aw ka joginda furakɛ. Aw bɛ kirinnan kɛ a la (aw ye sɛbɛn ɲɛ Lidokɛni, Liɲokɛni (lidocaine, lignocaine) lajɛ) joginda kɛrɛw la. Walima aw bɛ dimimadafura wɛrɛ di a ma, nka aw bɛ a to fura ka a ka baara kɛ.
  3. Aw bɛ joginda siri, nka ni joginda fitini don, aw bɛ o datugubali to a ka kɛnɛya.

Aw ye joginda bɛɛ saniya

Joginda sugu bɛɛ bɛ se ka juguya, a belebele ni a fitini. O la, joginda bɛɛ ka kan ka saniya ka ɲɛ.

Aw mako tɛ banakisɛ­fagalan na, a dɔw bɛ joginda kɛnɛyali lasumaya. Ni joginda nɔgɔlen don kosɛbɛ, aw bɛ a ko ni safinɛji ye fɔlɔ ka tila ka a sananko ni ji caman ye.

Aw bɛ golo wulilen bɛɛ kɔrɔla ko. Ni joginda ka dun, aw bɛ ji kɛ pikiribiɲɛ dɔ kɔnɔ ka a ko ni o ye.

image

Walima aw bɛ pikiribiɲɛ biɲɛ bɔ a la ka ji suuru joginda kɔnɔ. Walima aw bɛ ji caman kɛ joginda kan walima a kɔnɔ.

Aw bɛ nɔgɔ bɛɛ ko ka bɔ joginda la kɛrɛn­kɛrɛnnenya la bɔgɔ, kala walima fɛn gɛlɛman wɛrɛw. Aw ka kan ka joginda saniya ni bandi ye min banakisɛw fagalen don walima ni finimugu sanuman dɔ ye ka ɲɛ.

Jogindaw kɔlɔsicogo

Waati min joginda bɛka kɛnɛya, aw bɛ aw hakili to a la, a kana nɔgɔ walasa banakisɛ kana don a la. Ni a nɔgɔra, aw bɛ a ko ni ji caman ye. Ni aw ye joginda datugu ni bandi, namasabulu kolen ka jɛ, walima ni finimugu sanuman ye; o bɛ a to joginda tɛ nɔgɔ. Ka di da joginda la, o fana bɛ a to a tɛ juguya. Aw bɛ bandi falen don o don ni a ɲiginna walima ka nɔgɔ. Aw ka joginda siribali to, o ka fisa ni a sirili ye ni bandi nɔgɔlen walima a ɲiginnen ye.

Aw bɛ to ka joginda juguyali jateminɛ, ni o don a bɛ bilen, a dimi bɛ juguya, a bɛ kalaya, a bɛ funu, walima a bɛ nɛ ta. Ni aw ye o taamasiɲɛ fɛn o fɛn ye, aw bɛ joginda saniya ka ɲɛ. O la, aw bɛ joginda dayɛlɛ ka a saniya. Aw bɛ a lajɛ ni dɔ tɛka fara joli bonya kan (aw ye sɛbɛn ɲɛ Joginda bɛɛ bɛ se ka juguya lajɛ).

Jogindaw datuguli

Kun tɛ a la ka joginda fitiniw datugu walasa u ka kɛnɛya. Nafa tɛ u kalali la. Ka jogindaw saniyalen to, o de nafa ka bon kosɛbɛ.

Joginda min ye lɛri 12 kɛ, o ka kan ka saniya ka a bila fiɲɛ na walasa a ka kɛnɛya joona.

Joginda belebele min da bɛka fara ɲɔgɔn kan, o bɛ kɛnɛya joona ka tɛmɛ a datugulen kan.

Ni aw bɛ joginda datugu min man dun, aw bɛ a ko, ka kɔli nɔrɔ a la walima aw bɛ a kala.

Jolikɔlini

Aw bɛ jolikɔlini kɛ ka joginda fitiniw datugu.

Aw bɛ joginda kɛrɛdaw saniya ka ɲɛ, aw bɛ a bila a ka ja sani aw ka jolikɔlini da a la.

image

Walasa kɔli ka nɔrɔ ka ɲɛ, fo o ka A sɔrɔ joginda kɛrɛdaw saniyalen ni u jalen don.

Kɔliji (Super glue)

Kɔliji min tɔgɔ ye ko sipɛrigulu (Super glue) walima karazigulu (Krazy glue walima cyanoacrylate ye kɔli ɲuman ye min nɔrɔ ka di), o labaarali ka nɔgɔn ni kalali ye, fana, a bɛ se ka kɛ joginda sugu bɛɛ la. Ni aw ye a dɔn ko joginda bɛ se ka ɲɔgɔn sɔrɔ, aw bɛ kɔli kɛ a la. A man teli ka ɲɛ bolow ni kolotugudaw la barisa olu bɛ lamaga kojugu. Aw kana kɔliji kɛ ɲɛ kɛrɛfɛ abada.

image

Baara 1 lɔ:

Aw bɛ a kɛ cogo bɛɛ la ka joginda saniya ka a ji ja.

Baara 2 na:

Aw bɛ jolidaw gɛrɛ ɲɔgɔnna. Aw kana a to aw bolokɔni ka se jolida ma walasa u kana nɔrɔ a la.

Baara 3 na:

Aw bɛ kɔliji bisi jolidala.

Baara 4 na:

Aw bɛ joginda datugulen to ɲɛkomi ko 30 ɲɔgɔnna. O kɔ aw bɛ kɔli dɔ bɔn a kan. Ɲɛkomi ko 30 wɛrɛ kɔfɛ aw bɛ kɔli bɔn ko sabana kɛ a kan.

Kɔli bɛ wɔrɔ a yɛrɛ ma dɔɔni dɔɔni. O b’a sɔrɔ joginda kɛnɛyara.

Joginda kalali

Joginda min bɛ kala, o ye joginda ye min da ka bon ani a ka dun walima ni a dawolow tɛ se ka ɲɔgɔn sɔrɔ u yɛrɛ ma. Aw bɛ a dawolow tilen ɲɔgɔn ma. Dawolo ninnu ka kan ka yɛlɛ sanfɛ, u man kan ka don joginda kɔnɔ.

Aw bɛ kalali dunya ni a janya kɛ kelen ye joginda fan fila bɛɛ la.

Baara 1 lɔ:

Aw bɛ miseli don sogo la, jolida duguma.

Ni jolikalamiseli ni a gaari tɛ aw bolo, aw bɛ se ka finikalamiseli dɔ nu bɔ. Aw bɛ miseli tobi. Aw mako bɛ gaari walima lilɔnjuru ni pɛnsi la.

image image

Baara 2 nan:

Aw bɛ gaari kun siri ka ɲɛ.

image image

Baara 3 nan:

Aw bɛ joginda bɛɛ kala.

Ni joginda ka dun, aw bɛ fɔlɔ ka kɔnɔnafasa kala ni gaari ye, gaari min bɛ tunu sogo la sani aw ka a dawolo kala. Ni aw tɛ se ka o kɛ, aw kana joginda kala.

image

Aw bɛ gaari to a la fo dɔgɔkun kelen ɲɔgɔn (tile 10 ni joginda bɛ sen de la). O kɔ, aw bɛ gaari tigɛ ka a sama ka bɔ dɔɔni dɔɔni. Ni aw bɛ deli ka fini kala, aw bɛna a ye ko joginda kalali ka nɔgɔn.

Garikun siricogo ɲuman:

image image image image

Joginda minnu ka dun

Joginda minnu ka dun, olu da ka kan ka bila fiɲɛ na walasa u ka kɛnɛya. Ni joginda ma datugu ka ɲɛ, nɛ ka teli ka don a la. Joginda jugumanbaw, kasabɔlenw ani joginda minnu kalalen don, olu ka kan ka ko ni jikalan ye don o don siɲɛ fila. Aw bɛ u dayɛlɛ ka bila fiɲɛ na walasa u ka kɛnɛya joona.

Joginda minnu ka dun, olu bɛ se ka tetanɔsibana (Jaŋɔyin / nɛgɛtigɛbana) bila mɔgɔ la, (aw ye sɛbɛn ɲɛ Tetanɔsi (Jaŋɔyin / nɛgɛtigɛbana) lajɛ). Ni a bɛ mɔgɔ min na, o tigi ka kan ka tetanɔsibana pikiri kɛ (aw ye sɛbɛn ɲɛ Boloci lajɛ) ani tetanɔsibana fura ta (aw ye sɛbɛn ɲɛ Tetanɔsifura (nɛgɛtigɛbanafura) lajɛ).

Ni aw sigara joginda datuguli la, aw ye a ye ka a to yen.

Aw kana bagankinda, joginda kalalen walima a jugumanba ni a nɔgɔlen datugu abada.

Bagankinda

image

Aw bɛ bagankinda ko ni safinɛ ye ka ɲɛ fo miniti 15 ni kɔ. Nɛ ka teli ka don bagankinda la, o la aw ka kan ka banakisɛ­fagalan di a tigi ma:

Amɔkisisilini, amoxicilline (sɛbɛn ɲɛ Amɔkisisilini, tata da la, amoxicilline orale) ye bagankinda fura ɲumanba ye min bɛ joginda bali ka juguya.

Ni amɔkisisilini tɛ aw bolo, aw ye nin fura ninnu di:

Dɔkisisikilini, Doxycycline WALIMA
Kotiri, Cotrimoxazole WALIMA
Pikirimugu V, Pénicilline V

ANI:

Metoronidazɔli, Métronidazole WALIMA
Kilindamisini, Clindamycine

Ni wulu, warabilen walima tonso kinda don, aw bɛ fapikiri ni bagafagalanpikiri kɛ a tigi la joona, aw ye sɛbɛn ɲɛ Tetanɔsifura, Immunoglobuline antitétanique lajɛ. Fa taamasiɲɛ ni murasɔgɔsɔgɔ ta bɛɛ ye kelen ye, nka fa bɛ mɔgɔ faga.

Ni fafura walima bagafagafura tɛ aw bolo, aw bɛ se aw ka jamana kɛnɛyaminisiriso la joona.

Murutigɛda

image

Murutigɛda minnu ka dun, olu da ka kan ka to fiɲɛ na ani ka to ka u ko. Aw bɛ kulɔkisisilini, cloxacilline walima kilindamisini, clindamycine di a tigi ma ni aw ye a ye waati o waati ko joginda bɛna nɛ ta.

Ni muruda bɛ disi de la, aw bɛ sɛbɛn ɲɛ Disijogin ni galakajogin lajɛ, ni a bɛ kɔnɔbara de la aw bɛ sɛbɛn ɲɛ Kɔnɔbara joginni lajɛ.

Marifajoginda

image

Aw bɛ sɛbɛn ɲɛ Dusukun tantanbaliya kɔnɔkunnafoniw bato basibɔn lajɔcogo kan, aw bɛ marifakisɛ donda ni a bɔda bɛɛ bisi. Ni a tolen don sogo la, a ka kan ka labɔ. Aw bɛ dɛmɛ ɲini dɔgɔtɔrɔ dɔ fɛ.

A mana kɛ a fɛn o fɛn ye, aw bɛ joginda ko ka ɲɛka tila ka kulɔkisisilini, cloxacilline, walima kilindamisini, clindamycine, walima sefalesini, céphalexine di a ma.

Ni kisɛ bɛ kunkolo la, aw bɛ dɛmɛ ɲini. Sani o cɛ, aw bɛ birifini dɔ walima kunkɔrɔdonnan dɔ don a kun kɔrɔ. Aw bɛ joginda datugu ni bandi sanuman dɔ ye.

image image

Ni Ala ye a kɛ ko kisɛ ye kolo sɔrɔ, a bɛ se ka kolo npɛrɛn walima ka a kari. Aw bɛ walani da a la, nka a kana mɛn a la, ka dɔgɔkun caman kɛ. Aw ye kolo karilenw yɔrɔ lajɛ sɛbɛn ka a ta ɲɛ Kolo karilen fo Kolo karilen ka a kun bɔ sogo fɛ (kolo kun bɔlen) la.

Jɛgɛminɛdɔlen

Baara 1:

Aw bɛ a nu digi ka don sogo la fo a ka bɔ fandɔn in na, i n’a fɔ nin cogo la

image image

Baara 2:

Aw bɛ a nukun tigɛ

image

Baara 3:

Aw bɛ dɔlen tɔ sama ka bɔ

image

Joginda bɛɛ bɛ se ka juguya

Joginda sugu bɛɛ bɛ se ka juguya.

Joli juguyali taamasiɲɛw

Joginda bɛ juguya ni:

O joli juguyali bɛ bonya ka taa fari fan wɛrɛw la ni:

Gɛnɛgɛnɛ ye farikolotagalanw ye minnu bɛ kurukuru fari wolo kɔrɔ ni joli juguyara. O de bɛ a jira ko joginda juguyalen don.

image

Jolijuguman furakɛcogo

Aw bɛ joli ko ka ɲɛ. Ni nɛ bɛ a la, aw bɛ a dayɛlɛ ka a nɛ labɔ. Walasa ka kunnafoni caman sɔrɔ nɛmayɔrɔ kocogo kan, aw ye sɛbɛn ɲɛ Sumuniw ni funuw lajɛ. Hali ni joli bɛ ka dɔgɔya ani ka kɛnɛya ka taa teliya la, aw ka kan ka banakisɛ­fagalanw di banabagatɔ ma: i n’a fɔ dikulɔkisisilini (dicloxacilline) sɛbɛn ɲɛ Dikulɔkisisilini, Dicloxacilline, sefalɛkisini (céphalexine) sɛbɛn ɲɛ Sefalɔsiporiniw, Cephalosporines, walima kilindamisini (clindamicine) sɛbɛn ɲɛ Kilindamisini, Clindamycine. Ni joginda ka dun, aw bɛ tetanɔsiboloci kɛ a la (ɲɛ Tetanɔsifura (nɛgɛtigɛbanafura) lajɛ).

Ni joli tɛ ka nɔgɔya, banakisɛ bɛ se ka yɛlɛn joli fɛ. A bɛ fɔ o ma ko banakisɛ donna joli la.

📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →